ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์

ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์

1. สภาพแวดล้อมในการทำงาน

สถานที่ทำงาน

ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์จะมีสถานที่ทำงานที่เปลี่ยนไปตามรูปแบบของรายการ  บางรายการอาจจะต้องประจำอยู่ที่สตูดิโอ หรือ บางรายการอาจจะเป็นรายการที่ต้องออกไปถ่ายทำนอกสถานที่ ซึ่งสถานที่ก็จะเปลี่ยนไปตามเรื่องที่จะถ่าย อีกเช่นกัน และนอกเหนือจากขั้นตอนการถ่ายทำยังมีขั้นตอนอื่นๆอีก เช่น 

  1. ในการทำสคริปอาจจะต้องลงพื้นที่เพื่อหาข้อมูล                         
  2. การออกไปเก็บภาพบรรยากาศต่างๆเพื่อนำมาประกอบในรายการ 
  3. การสัมภาษณ์ผู้รู้หรือผู้ที่มีความเกี่ยวข้องกับเรื่องราวที่เราจะนำมาออกอากาศในครั้งนั้น 
  4. การออกไปหาหรือติดต่อสถานที่ถ่ายทำรายการ 

ซึ่งโดยรวมแล้วการทำงานของผู้ผลิตรายการโทรทัศน์จะมีการเปลี่ยนสถานที่ทำงานไปเรื่อยๆ และจะมีการเข้าออฟฟิศในช่วงเตรียมงานก่อนการถ่ายทำ แต่ในบางครั้งการเขียนสคริปหรือถ่ายทำนั้นสามารถทำได้เลยที่ออฟฟิศ ซึ่งบรรยากาศในออฟฟิศของผู้ผลิตรายการโทรทัศน์นั้น ก็จะมีทั้งบริษัทใหญ่ๆ และ บริษัทที่จัดตั้งกันเองเล็กๆ บรรยากาศโดยรวมจะสนุกสนานมีระบบการทำงานแบบเป็นพี่เป็นน้องกัน ด้วยรูปแบบการทำงานที่เป็นงานสายบันเทิง ระบบการทำงานก็จะแตกต่างไปจากงาน routine คือเวลาเข้าและออกงานจะไม่แน่นอนขึ้นอยู่กับงานในวันนั้น โดยเฉพาะวันที่มีการถ่ายทำรายการอาจกินเวลาในการทำงานมากกว่า 8  ชั่วโมง

สภาพการทำงาน

  1. การผลิตรายการโทรทัศน์ส่วนใหญ่จะเป็นการออกไปถ่ายทำนอกสถานที่ ซึ่งในระหว่างการถ่ายทำนั้นก็มีความยากลำบาก สะดวกสะบาย และมีปัญหาที่แตกต่างกัน ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์จึงต้องเป็นคนที่สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าต่างๆได้อย่างเป็นอย่างดี  
  2. เป็นคนง่ายๆสบายๆ สามารถทำงานที่ลุยได้ และชอบลองทำอะไรใหม่ๆอยู่เสมอ  
  3. นอกเหนือจากการออกไปถ่ายทำแล้วยังต้องมีการเตรียมงานก่อนการถ่ายซึ่งมีหลายขั้นตอน และต้องมีการ ทำงานที่ละเอียด เพราะเรื่องราวที่จะนำมาออกอากาศนั้นต้องถูกต้อง ชัดเจน และมีแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้
  4. การทำงานจะอยู่ภายใต้ข้อจำกัดของเวลา เพราะมีเรื่องการออกอากาศ ที่ต้องส่งงานอย่างสม่ำเสมอตามข้อตกลงของช่อง ทำให้งานแต่ละงานต้องมีการวางแผนงานที่ชัดเจน และทำงานด้วยความแอคทีฟตลอดเวลา เพื่อให้ทันเวลาที่ได้กำหนดเอาไว้  จึงต้องเป็นคนที่มีความกระตือรือร้นในการทำงาน 

ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์นั้นจะต้องเป็นคนที่มีบุคลิกและความสามารถหลากหลายด้าน สามารถทำงานได้ทั้งในส่วนของข้อมูลที่ต้องเป็นคนที่มีความรู้กว้างไกล มีมุมมองใหม่ๆในการทำงาน และ ยังต้องสามารถลุยกับการออกไปถ่ายทำนอกสถานที่ พบเจอกับสถานการณ์เฉพาะหน้าต่างๆ และสามารถแก้ไขปัญหาเหล่านั้นได้อย่างดี โดยรวมแล้วเป็นงานที่มีทั้งความสนุกได้พบเจออะไรที่แปลกใหม่ แต่ในขณะเดียวกันก็มีความกดดันจากเรื่องของเวลา และ ด้วยเป็นงานที่ออกสู่สาธารณะทำให้ทุกงานที่ออกมาส่งผลต่องานในครั้งต่อๆไป

ประเภทของลูกค้า

ลูกค้าของผู้ผลิตรายการโทรทัศน์แบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ๆดังนี้ 

  1. ช่องโทรทัศน์  ช่องแต่ละช่องมีรูปแบบและกลุ่มเป้าหมายที่แตกต่างกันเพราะฉะนั้นในการผลิตรายการโทรทัศน์ต้องคำนึงถึงช่องที่จะรองรับรายการของเรา และดูว่าแต่ละช่องมีข้อจำกัดอย่างไรบ้าง โดยเฉพาะช่องฟรีทีวีจะมีข้อจำกัดค่อนข้างเยอะ อิสระในการทำงานจะน้อยกว่าช่องเคเบิ้ล หรือ จานดาวเทียมต่างๆ เพราะช่องฟรีทีวีเป็นช่องพื้นฐานที่ทุกครัวเรือนมีและเป็นช่องที่คนส่วนใหญ่เลือกรับชม จึงต้องผ่านการคัดกรองเนื้อหาก่อนออกอากาศ 
  2. นายทุน หรือ สปอนเซอร์ ในบางกรณีการผลิตรายการโทรทัศน์ของเราจะมีนายทุนที่ให้งบประมาณเพื่อนำไปผลิตรายการ ก็จะขึ้นอยู่ที่ว่า นายทุนมีความต้องการมากน้อยอย่างไร มีข้อเสนอในการผลิตอย่างไรบ้าง อยู่ในขั้นตอนการตกลง  
  3. และลูกค้าที่สำคัญที่สุดในการผลิตรายการโทรทัศน์ คือ ผู้ชม ผู้ชมคือกลุ่มเป้าหมายหลักที่จะบ่งชี้ว่ารายการที่เราผลิตนั้นประสบความสำเร็จมากน้อยเพียงใด ผู้ผลิตรายการโทรทัศน์จึงต้องมีการคิดรูปแบบของรายการเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้ชม สำรวจความสนใจและมีการอัพเดทข้อมูลข่าวสารอยู่ตลอดเวลา เพื่อให้ทันต่อสถานะการณ์ปัจจุบัน

อาชีพนี้ต้องทำงานร่วมกับอาชีพ/ตำแหน่งงานใดบ้าง

การทำงานของผู้ผลิตโทรทัศน์ต้องทำงานร่วมกับอีกหลากหลายอาชีพ เนื่องจากเป็นงานที่มีหลายขั้นตอน สามารถออกเป็นขั้นตอนใหญ่ๆได้ดังนี้ 

  1. ขั้นตอนการหาข้อมูล ในการหาข้อมูลเพื่อมาทำรายการในแต่ละครั้งนั้นเราอาจจะต้องมีการสอบถามผู้รู้เกี่ยวกับหัวข้อที่เราจะนำเสนอ โดยแล้วแต่รูปแบบรายการ ซึ่งในบางรายการอาจจะสามารถหาข้อมูลมาได้จากแหล่งอื่นๆ เช่น อินเตอร์เน็ต  หนังสือ  ฯลฯ  และหากเราไม่ได้เขียนสคริปรายการเอง ก็จะมีการทำงานร่วมกับคนเขียนสคริป โดยที่เราจะเล่ารายละเอียดและความต้องการในการถ่ายทำแต่ละเทปให้คนเขียนสคริปฟัง และเขาก็จะนำไปทำงานต่อ
  2. ขั้นตอนการติดต่อประสานงานต่างๆ ทั้งการติดต่อกับ ศิลปิน นักแสดง หรือ แม้แต่คนธรรมดา ที่จะมาออกอากาศในรายการ ติดต่อขอใช้สถานที่ที่จะทำการถ่ายทำ ติดต่อรถตู้ที่จะไปรับไปส่งระหว่างการถ่ายทำ  ติดต่อสวัสดิ์การในการเตรียมข้าวและอาหาร และการติดต่อทั้งหมด โดยเราจะต้องทำงานร่วมกับทีมประสานงาน โดยการบอกรายละเอียดที่เราจะถ่ายทำให้กับทีมประสานงานให้รับเรื่องการประสานงานเรื่องต่างๆ
  3. ขั้นตอนการถ่ายทำ  ในการถ่ายทำต้องมีการทำงานร่วมกับ  ช่างภาพและทีมไฟในกรณีที่ต้องจัดแสง และนอกเหนือจากนั้นหากเป็นการถ่ายทำในสตูดิโอ จะต้องมีทีมเสียง และ ทีมควบคุมการถ่ายทำสำหรับการออกอากาศสด เช่น การขึ้นกราฟฟิกต่างๆในรายการ  
  4. ขั้นตอนการตัดต่อ ต้องทำงานร่วมกับ Editor  เป็นการประกอบงานที่เราถ่ายทำมาทั้งหมดเข้าด้วยกัน จะมีการเพิ่มเติมหรือแก้ไขในข้อผิดพลาดต่างๆได้ในขั้นตอนนี้ โดยเราจะต้องดูแลภาพรวมของรายการให้ตรงตามเป้าหมายของรายการ และ สิ่งที่จะนำเสนอๆในเทปนั้น

2. คุณลักษณะของงาน

เป้าหมายของงาน/โจทย์ใหญ่ของงาน/ความท้าทายของงาน

ความแตกต่างคือความท้าทายของการทำรายการโทรทัศน์ เพราะปัจจุบันสื่อต่างๆมีช่องทางในการออกอากาศมากมายและยังมีรายการแปลกๆใหม่เพิ่มขึ้นมาอยู่ตลอดเวลา แล้วเราจะสร้างจุดต่างที่ทำให้ผู้ชมมีความสนใจในงานของเราได้อย่างไร ซึ่งในความเป็นจริงนั้นไม่มีอะไรใหม่อยู่ที่ว่าเราจะนำสิ่งที่มีอยู่เดิมมาก่อให้เกิดสิ่งใหม่ได้อย่างไร และเป้าหมายนอกเหนือจากการให้ผู้ชมหันมารับชมรายการของเราแล้ว ผู้ชมยังต้องได้รับสารที่เราต้องการจะสื่อออกไปด้วย โดยอาจทำให้เกิดจุดเปลี่ยนหรือแนวความคิดบางอย่าง ทั้งในตัวของผู้ชมเองและสังคม   

Work process

ขั้นตอนการทำงานของผู้ผลิตรายการโทรทัศน์ คือ 

  1. คิดหัวข้อในการนำเสนอในแต่ละเทป   ในการผลิตรายการโทรทัศน์นั้นจะมีรูปแบบของรายการเป็นตัวกำหนดทิศทางว่าเราต้องการจะสื่อสารอะไรกับคนดู  ซึ่งในแต่ละครั้งนั้นก็ต้องเพิ่มความน่าสนใจไปเรื่อยๆ เราจึงต้องคิดว่าเราจะนำเสนออะไร ควรเป็นเรื่องที่ผู้ชมให้ความสนใจโดยอาจจะหยิบประเด็นเรื่องที่กำลังเป็นกระแสในปัจจุบัน
  2. การหาข้อมูลในการทำสคริป หลังจากที่เรารู้แล้วว่าเราต้องการจะนำเสนอเรื่องอะไร ก็ต้องเริ่มหาข้อมูลทั้งจากการลงพื้นที่จริง สอบถามจากผู้รู้ หรือจากแหล่งข้อมูลต่างๆ ทั้ง หนังสือ อินเตอร์เน็ต โดยข้อมูลนั้นต้องมาจากแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้ และเป็นความจริง เพราะการทำงานสื่อนั้นการนำเสนอความจริงถือเป็นจรรยาบรรณและส่งผลต่อรายการ เพราะหากนำเสนอข้อมูลที่ผิดๆก็จะทำให้ไม่มีคนเชื่อถือและเลือกที่จะไม่ชมรายการของเรา 
  3. วางแผนการถ่ายทำ เมื่อเราได้สคริปที่ทำให้เรารู้ว่าต้องถ่ายทำอะไรก็จะมาวางแผนการถ่ายทำก่อนหลัง ต้องไปถ่ายที่ไหน อย่างไร ติดต่อใครบ้าง ต้องมีการถ่ายอะไรบ้าง เป็นขั้นตอนของการเตรียมงาน เตรียมซื้อของ ติดต่อประสานงานกับทีมต่างๆ และกำหนดวัน เวลา ในการถ่ายทำ เพราะการถ่ายทำรายการโทรทัศน์นั้นค่อนข้างมีเวลาที่จำกัด การวางแผนที่ดีจะทำให้การทำงานมีประสิทธิภาพมากขึ้น 
  4. การถ่ายทำ เป็นขั้นตอนการทำงานที่สำคัญที่สุด การทำตามแผนงานจะทำให้ภาพที่ออกมาตรงตามเป้าหมายที่เราได้วางไว้ และเราควรเตรียพร้อมรับมือกับปัญหาเฉพาะหน้าต่างๆที่อาจะเกิดขึ้นระหว่างการทำงาน 
  5. การตัดต่อ ส่วนใหญ่จะเป็นหน้าที่ของทีมตัดต่อ ผู้ผลิตหรือโปรดิวเซอร์จะเป็นคนที่ควบคุมทิศทางและกรอบให้กับรายการ ว่าควรจะตัดต่ออย่างไรมีการเพิ่มเติมเทคนิคอย่างไร และเล่าเรื่องอย่างไร

Career path/ความก้าวหน้าของสายอาชีพ

ความก้าวหน้าของผู้ผลิตรายการโทรทัศน์นั้นจะมาจากประสบการณ์การทำงาน การมีไอเดียสร้างสรรค์ใหม่ๆอยู่เสมอ และการมี connection ที่ดีเพื่อขยายหรือต่อยอดงานต่อไป เป็นงานที่เน้นการปฏิบัติจึงสามารถเรียนรู้งานและพัฒนาตัวเองไปได้เรื่อยๆ จะช้าหรือเร็วก็ขึ้นอยู่กับความสามารถและความถนัด  

  1. ในช่วงแรกของการทำงานอาจเริ่มจากการเป็นผู้ช่วยโปรดิวเซอร์ ที่จะคอยช่วยทั้งในเรื่องของการหาข้อมูล การทำสคริป การเสนอไอเดียใหม่ๆให้กับรายการ 
  2. หากได้แสดงศักยภาพให้เห็นแล้วว่าสามารถควบคุมงานทั้งหมดได้ ก็จะได้รับมอบหมายงานใหม่หรือเลื่อนตำแหน่งเป็นโปรดิวเซอร์ที่จะต้องคุมภาพรวของรายการทั้งหมด เป็นคนที่กำหนดทิศทางและตัดสินใจเรื่อง ต่างๆที่เกิดขึ้นในรายการ 
  3. นอกจากนั้นถ้าเรามีประสบการณ์มากพอ ก็สามารถผลิตรายการเองทั้งหมดได้ โดยการเป็นผู้ผลิตรายการโทรทัศน์หรือผู้ควบคุมการผลิต จะเป็นคนดูแลภาพรวมของทุกรายการที่มีอยู่ในบริษัทรวมไปถึงเรื่องงบประมาณ ความเหมาะสม การตลาด และการกำหนดรูปแบบรายการ 

ซึ่งในปปัจจุบันการผลิตสื่อทำได้ง่ายขึ้นเนื่องจากอุปกรณ์และช่องทางที่มีเพิ่มมากขึ้น ทำให้เด็กรุ่นใหม่สามารถผลิตสื่อต่างๆออกมาได้ด้วยตัวเอง ระยะเวลาที่จะประสบความสเร็จในการทำงานก็จะสั้นลง อายุการทำงานที่น้อยลงแต่มีประสบการณ์เทียบเท่ากับคนรุ่นก่อนๆที่ทำงานมากนาน

บุคลิก นิสัยของคนที่เหมาะจะทำอาชีพนี้

  1. ต้องเป็นคนที่มีความรับผิดชอบ เพราะการผลิตรายการโทรทัศน์นั้นมีขั้นตอนในการทำงานค่อนข้างเยอะและทุกขั้นตอนมีความสำคัญเท่ากันหมด   
  2. มีความกระตือรือร้นและตรงต่อเวลา งานโทรทัศน์จะต้องทำงานแข่งกับเวลาอยู่เสมอ เพราะมีเรื่องเวลาการออกอากาศที่ชัดเจน จึงควรที่ต้องทำงานได้เร็วและผลงานออกมาดีด้วย 
  3. มีความรอบคอบ ทุกขั้นตอนการทำงานมีรายละเอียดโดยเฉพาะขั้นตอนการหาข้อมูล และ การทำสคริป เพราะฉะนั้นควรตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลก่อนนำข้อมูลนั้นมาออกอากาศ
  4. สามารถแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าได้ดี เพราะในการทำงานโดยเฉพาะการถ่ายทำอาจเกิดปัญหาที่เราไม่คาดคิดจึงต้องเป็นคนที่กล้าตัดสินใจและจัดการการทำงานได้ดี 
  5. มีการพัฒนาตัวเองและงานขึ้นไปเรื่อยๆ มีความคิดสร้างสรรค์ใหม่ๆอยู่ตลอดเวลา เพราะการทำงานสื่อนั้นมีความเปลี่ยนแปลงรวดเร็วและมีเรื่องของกระแสนิยม เพราะฉะนั้นต้องเป็นคนที่อัพเดทตัวเองรู้เรื่องราวใหม่ๆอยู่เสมอ เพื่อนำมาใช้กับการทำงาน 
  6. มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดี เข้ากับคนง่าย เพราะต้องทำงานกับคนเยอะและเปลี่ยนไปเรื่อยๆหลากหลายรูปแบบ 
  7. ไม่ชอบทำงานอยู่กับที่ เปลี่ยนไปเรื่อยๆ ตามการทำงานและสถานะการณ์ต่างๆ เป็นคนลุยๆ ง่ายๆ สบายๆสามารถทำงานได้ทุกที่ทุกเวลา

3. คุณค่าและผลตอบแทน

ผลตอบแทน

การทำงานรายการโทรทัศน์จะได้ผลตอบแทนไม่มากเท่าไรนักขึ้นอยู่กับภาระหน้าที่ โดยถ้าทำรายการโทรทัศน์ในระบบของงานประจำก็จะได้รับเงินเดือนที่ start ที่ 15,000 ปกติเหมือนกับการทำงานทั่วไป และจะได้ขึ้นตามประสบการณ์ทำงานและตำแหน่งงาน แต่หากเป็น Free Lance  รับจ้างเป็นงานรูปแบบของรายได้ก็จะแตกต่างกัน อาจจะได้รับเงินเป็นก้อนและนำมาบริหารจัดการเอง ควบคุมการผลิตทั้งหมดซึ่งก็จะขึ้นอยู่กับค่าใช้จ่ายของเรา หากค่าใช้จ่ายน้อยก็จะได้รับผลตอบแทนมากเท่านั้น 

คุณค่าของอาชีพนี้ต่อคนรอบข้างและสังคม 

การทำงานด้านสื่อทุกแขนงมีผลกระทบต่อสังคม เพราะทุกคนบริโภคและรับสารจากสื่อ นอกเหนือจากการรับสื่อด้วยความบันเทิงแล้ว ยังต้องมีวิจารณญาณในการรับชม เพราะหากผู้ผลิตส่งต่อข้อมูลที่ผิด แง่ลบ หรือส่งเสริมทัศนะคติที่ผิดๆจะทำให้เรื่องผิดนั้นกลับกลายเป็นเรื่องที่ปกติธรรมดา ทุกคนทำตามๆกันซึ่งส่งผลกระทบในแง่ลบมากมายต่อสัมคม แต่ในทางกลับกันถ้าการนำเสนอสื่อ มีมุมมองที่ชวนคิด ช่วยให้ผู้ชมวิเคราะห์และเสนอความคิดเห็นจนเกิดจุดเปลี่ยนที่ดีได้นั้น ก็จะส่งผลที่ดีมากมายในสังคม เพราะฉะนั้นผู้ที่ทำสื่อทุกแขนงควรมีจรรยาบรรณในการนำเสนอ

4. ทักษะ ความรู้ ความสามารถ

  1. ความคิดสร้างสรรค์ สามารถคิดรูปแบบหรือวิธีการนำเสนอรายการได้แปลกใหม่น่าสนใจอยู่ตลอดเวลา 
  2. มีวิธีการค้นหาข้อมูลต่างๆได้อย่างรวดเร็วและถูกต้อง เป็นคนที่มีความรู้รอบตัว 
  3. สามารถเขียน สคริป หรือ เขียนบทโทรทัศน์ได้ 
  4. เป็นคนทำงานมีระบบขั้นตอน เพราะการรายการโทรทัศน์นั้นมีขึ้นตอนที่ต้องรับผิดชอบมากมาย 
  5. มีความรู้พื้นฐาน ในเรื่องของการถ่ายทำ ระบบกล้อง ไฟ การตัดต่อ   เพื่อสามารถดูภาพรวมของงานได้ 
  6. ชอบพบปะผู้คน สามารถติดต่อพูดคุยกับคนได้หลากหลาย

5. เครื่องมือที่ใช้ในอาชีพนั้น

เครื่องมือที่สำคัญคือ ความรู้รอบตัว การทำงานด้านสื่อโทรทัศน์นั้นควรเป็นคนที่ใฝ่หาความรู้ใหม่ๆตลอดเวลา มีประสบการณ์ชีวิต เพราะจะช่วยทำให้งานของเรามีความน่าสนใจ ไม่ซ้ำใคร ถ้าในเชิงลึกเราจะสามารถหยิบข้อมูลที่มีอยู่ออกมาใช้ได้อย่างง่ายดาย และตลอดเวลา เราจึงต้องเป็นคนที่หูตากว้างไกล และใจกว้างพอที่รับประสบการณ์ใหม่ๆ และนำมาปรับใช้กับการทำงาน

 

*ข้อมูลจากการสัมภาษณ์ ในปี พ.ศ. 2557